Przejdź do treści
maturas.pl

Zadanie 12.2 — Minimalizacja pola trojkatnego kwietnika za pomoca pochodnej | matura z matematyki, maj 2026

Przedmiot:
Matematyka
Poziom:
rozszerzony
Rok:
2026
Sesja:
maj
Dział:
Optymalizacja i rachunek różniczkowy
Punkty:
4
Formuła:
2023
Typ:
Zadanie otwarte

Treść zadania

Pole PP trojkatnego kwietnika o podstawie dlugosci xx metrow jest okreslone wzorem

P(x)=2x3x2−16P(x) = \dfrac{2x^3}{x^2-16}

dla kazdego x∈(4,10]x\in(4,10].

Wyznacz dlugosc xx podstawy trojkatnego kwietnika, dla ktorej pole tego kwietnika jest najmniejsze. Oblicz to najmniejsze pole. Zapisz obliczenia.

Źródło: CKE, arkusz z maja 2026 r.

Rozwiąż zadanie

Rozwiązanie krok po kroku

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Wyznaczamy pochodna funkcji P(x)=2x3x2−16P(x)=\dfrac{2x^3}{x^2-16} dla x∈(4,10]x\in(4,10]:

P′(x)=6x2(x2−16)−2x3⋅2x(x2−16)2=6x4−96x2−4x4(x2−16)2=2x4−96x2(x2−16)2=2x2(x2−48)(x2−16)2P'(x) = \frac{6x^2(x^2-16)-2x^3\cdot2x}{(x^2-16)^2} = \frac{6x^4-96x^2-4x^4}{(x^2-16)^2} = \frac{2x^4-96x^2}{(x^2-16)^2} = \frac{2x^2(x^2-48)}{(x^2-16)^2}

Obliczamy miejsca zerowe pochodnej w dziedzinie (4,10](4,10]:

P′(x)=0  ⟺  2x2(x2−48)=0  ⟺  x=0 (∉(4,10])  lub  x2=48P'(x)=0 \iff 2x^2(x^2-48)=0 \iff x=0 \ (\notin(4,10]) \ \text{ lub } \ x^2=48
x=43 (≈6,93∈(4,10])x=4\sqrt3 \ (\approx6{,}93 \in (4,10])

Badamy znak pochodnej: dla x∈(4,10]x\in(4,10] mamy 2x2>02x^2>0 oraz (x2−16)2>0(x^2-16)^2>0, wiec znak P′(x)P'(x) jest taki sam jak znak x2−48x^2-48.

  • Dla x∈(4,43)x\in(4,4\sqrt3): x2<48x^2<48, wiec P′(x)<0P'(x)<0 (funkcja malejaca).
  • Dla x∈(43,10]x\in(4\sqrt3,10]: x2>48x^2>48, wiec P′(x)>0P'(x)>0 (funkcja rosnaca).

Zatem funkcja PP jest malejaca w przedziale (4,43](4,4\sqrt3] i rosnaca w przedziale [43,10][4\sqrt3,10], wiec osiaga wartosc najmniejsza dla x=43x=4\sqrt3.

Obliczamy to najmniejsze pole: x2=48x^2=48, x3=48⋅43=1923x^3=48\cdot4\sqrt3=192\sqrt3, x2−16=32x^2-16=32.

P(43)=2⋅192332=384332=123P(4\sqrt3) = \frac{2\cdot192\sqrt3}{32} = \frac{384\sqrt3}{32} = 12\sqrt3

Odpowiedz: dlugosc podstawy x=43x=4\sqrt3 m, najmniejsze pole kwietnika jest rowne 12312\sqrt3 m2^2.

Klucz oceniania (4 punkty)
  • 1 pktWyznaczenie pochodnej funkcji PP: P′(x)=6x2(x2−16)−2x3⋅2x(x2−16)2P'(x)=\dfrac{6x^2(x^2-16)-2x^3\cdot2x}{(x^2-16)^2}.
  • 1 pktObliczenie miejsca zerowego pochodnej nalezacego do dziedziny: x=43x=4\sqrt3.
  • 1 pktUzasadnienie (np. poprzez badanie monotonicznosci funkcji), ze funkcja PP przyjmuje wartosc najmniejsza dla x=43x=4\sqrt3.
  • 1 pktZastosowanie poprawnej metody i obliczenie najmniejszego pola: P(43)=123P(4\sqrt3)=12\sqrt3.

Skąd pochodzi to zadanie

Zadanie 12.2 z arkusza: Matura z matematyki — maj 2026, poziom rozszerzony.

Oryginalny arkusz (CKE): plik na stronie CKE (otwiera się w nowej karcie) · zasady oceniania (otwiera się w nowej karcie)

Podobne zadania

Wszystkie zadania z działu „Optymalizacja i rachunek różniczkowy”

Rozwiąż cały arkuszWylosuj 40 zadań z matematyki

Zgłoś błąd w zadaniu